اسد (Leo ) شير

 

زمان رسيدن به نصف النهار: 21فروردين ؛
مساحت : 947 درجه مربع
ستارگاني که امروزه به نام اسد خوانده مي شوند در فرهنگ هاي باستاني سومري، بابلي ، ايراني، سوري، يوناني و رومي شناخته شده بوده اند. در دايرة البروج چين باستان آن را به صورت اسب ديده بودند و در تمدن اينکا(1) ها به شکل شيرکوهي (يوزپلنگ درنده) تشبيه مي کردند. سر صورت فلکي شير و بال آن با هم شکل داس را مي سازند. (گاهي مي توان آن را به علامت سؤال با قلاب ماهي گيري نيز تشبيه کرد). در ران شير، يک مثلث از ستارگان وجود دارد.



  ستاره ها

ستاره آلفا به نام قلب الاسد ( در لاتين نام اين ستاره «سلطان کوچک» معني مي شود) کم فروغ ترين ستاره قدر يکم و در حد 4/1 است . طيف آن نوع B7V و به فاصله 69 سال نوري از ما قرار دارد. ستاره قلب الاسد مانند نقطه زير علامت سؤال بوده و مکان آن خيلي نزديک به دايرة البروج است. ستاره بناي اسد به نام دم شير، در زبان عربي هم ، چنين معنايي را دارد. طيف آن از نوع A3V ، با قدر ½ و فاصله 39 سال نوري است.  



  اجرام عمقي آسمان

در صورت فلکي اسد تعداد زيادي کهکهشان وجود دارد که درخشنده ترين آن ها از قدر 9 است:
M65 و M66 (يک جفت نزديک)، NGC3628، M95 و M96 ، (نزديک به هم) از ساکنان صورت فلکي شير بوده و همه مارپيچ هستند.
 



  اکليل شمالي (CrB) تاج شمالي، افسر شمالي

 

زمان رسيدن به نصف النهار : 9 تير؛
مساحت : 179 درجه ي مربع
اکليل شمالي از جمله صورت هاي فلکي کوچک مي باشد که به لحاظ شکل زيبايش يادآور تاج است. اين دايره نيمه تمام از ستارگان قدر سوم و چهارم، توسط بسياري از فرهنگ ها در سراسر جهان، شناسايي شده است. در اساطير کلاسيک به عنوان تاج آريادن دختر پادشاه کرت است. در بين بوميان آمريکايي قبيله شاوني، آن را دايره رقص ستارگان باکره مي دانستند.
 



  ستاره ها

ستاره آلفا به نام گما، گوهر گران بها يا الفکه ، در عربي به معناي «درخشنده ترين» است اين ستاره در حقيقت يک دوتايي گرفتي واقعي مي باشد. هر دو ستاره از لحاظ طيف، AOV و G5V هستند و چنان به هم نزديک اند که مجموع آن ها به صورت يک ستاره تکي با قدر 2/2 و کم نور، در مواقع گرفتگي به نظر مي آيند، فاصله آن تا ما 78 سال نوري است.  



  اجرام عمقي آسمان

هر چند که در گوشه جنوب شرقي گيسوي برنيکه 400 کهکشان به صورت خوشه اي وجود دارد، اما هيچ کدام حتي در تلسکوپ هاي جديد و نوين هم ديده نمي شوند،زيرا درخشنده ترين آن ها نيز داراي قدر شانزدهم است. مي توان حدس زد که فاصله آن ها تا کهکشان ما در حدود ميلياردها سال نوري باشد.  



  بر ساووش (per) قهرمان

 

زمان رسيدن به نصف النهار : 4 دي ،
مساحت : 615 درجه مربع
برساووش در اساطير يوناني قهرماني است که مدوسا را کشت تا شاهزاده آندرومدا، دختر ذات الکرسي و قيفاووس را از چنگال هيولاي دريايي به نام قيطس نجات دهد. اين صورت فلکي نقطه ي نور باران رگبار شهابي بر ساووشي است که هر سال در نيمه دوم مرداد ماه با تراکم حدود 50 شهاب در ساعت اتفاق مي افتد.
 



  ستاره ها

بتا، ستاره غول يا ستاره جن (گفته شده که اين ستاره چشم مدوسا است) ، يک ستاره آغازين از نوع گرفتي جفتي و از طبقه متغيرهاست. يعني هر يک از اين دو ستاره، به تناوب باعث گرفتگي ديگري مي شود. غول ترکيبي از دو ستاره B8V با مدار مشترک با ستاره اي با طيف G5IV و فاصله نوري 105 سال نوري است. ستاره غول معمولاً با قدر 1/2 در هر 87/2 روز، چشم زنان ظاهر مي شود و سپس براي 10 ساعت ضعيف گرديده و تا قدر 10 ، مانند يک ستاره G5 تغيير مي کند که در واقع از مقابل ستاره B8 ديگر عبور مي نمايد.  



  اجرام عمقي آسمان

بر ساووش به لحاظ استقرار در امتداد کهکشان راه شيري، از نظر اجرام عمق آسمان غني است. h بر ساووش (NGC869) و همچنين کاي ( ) بر ساووش (NGC884) يک جفت خوشه باز قدر پنجم هستند که تحت نام «خوشه دو گانه» شناخته شده و در فاصله 73000 سال نوري از ما قرار گرفته اند و با چشم غيرمسلح همانند ستاره اي مات به نظر مي رسند. M34 هم خوشه ي ديگري با قدر 5 مي باشد.  



  تازي ها (CVn) سگان شکاري

 

زمان رسيدن به نصف النهار: 30 ارديبهشت ؛ مساحت : 465 درجه مربع
سگان شکاري در کنار چوپان عوا قرار گرفته اند که معمولاً به صورت يک جفت تازي خاکستري ترسيم مي شوند. اينها با افسار، در حال تعقيب خرس هاي دب اکبر و اصغر هستند. تازي ها يک صورت فلکي نوين است که از سال 1687 توسط يوهانس هوليوس(2) تعريف شده است.
 



  ستاره ها

آلفاي تازي ها درخشنده ترين ستاره اين صورت فلکي به نام Cor Caroli «قلب چارلز» نام گذاري شده که احترامي است به شاه انگلستان، چارلز دوم، اين يک ستاره دو تايي و ترکيبي از ستارگان نوع AOV و FOV با قدر 9/2 و 5/5 مي باشد. فاصله اين ستاره جفتي تا زمين معادل 130 سال نوري است.  



  اجرام عمقي آسمان

M3 يکي از مجلل ترين خوشه هاي ستاره اي آسمان با قطر حدود 10 دقيقه قوسي است که با ستارگان قدر ششم، مات به نظر مي رسد. با يک تلسکوپ 6 اينچي مي توان صدها ستاره مجزا از هم را تشخيص داد. کهکشان گردابي ( ويرل پول يا M51) در گوشه شمال شرقي اين صورت فلکي (نه چندان دور نسبت به دسته آبگردان دب اکبر) در تلسکوپ هاي کوچک، با قطر 10 دقيقه قوسي و قدر هشتم به صورت لکه اي مات قابل مشاهده است. کهکشان همدم آن يعني NGC5195 را مي توان با قدر 11 تشخيص داد.  



  1-Incan lore
2-johannes hevelius